Soorten woordspellen: van woordzoeker tot cryptogram

Woordspellen vallen uiteen in een handvol families: woorden zoeken in een rooster (woordzoeker), woorden maken uit losse letters (anagram en letterraster), woorden leggen op een bord (zoals Scrabble), woorden invullen bij omschrijvingen (kruiswoordraadsel, doorloper, cryptogram), één woord raden (Wordle, Lingo, galgje) en woorden groeperen (verbandpuzzel). Nederland en Vlaanderen gebruiken grotendeels dezelfde namen.

De families in één overzicht

Woordzoeker: verstopte woorden vinden

In een woordzoeker staan woorden verstopt in een rooster van letters: horizontaal, verticaal, diagonaal en soms achterstevoren. Je streept ze weg van een lijst, en in veel puzzelboekjes vormen de letters die overblijven samen de oplossing. In Nederland en Vlaanderen heet dit gewoon allebei woordzoeker; Denksport geeft bijvoorbeeld samen met de Vlaamse krant Het Nieuwsblad hele woordzoekerboekjes uit. Let op: in de App Store is een woordzoeker soms ook een hulpje dat woorden vindt bij jouw letters.

Past bij: wie rustig wil puzzelen zonder tijdsdruk. In Wordfly hoort Woordval bij deze familie: je zoekt de gevraagde woorden in een stapel letterbellen, verspreid over 400 levels. Ons derde spel, Inkwell Word Puzzle, is ook een rustige woordzoeker; dat komt binnenkort.

Anagram en letterraster: woorden maken uit letters

Bij een anagram hussel je de letters van een woord tot een ander woord: van RAAM naar MAAR. Een letterraster gaat een stap verder. Je krijgt een rooster van letters en maakt woorden door letters te verbinden die elkaar raken. Het bekendste voorbeeld is het letterdobbelspel Boggle.

Past bij: wie van snelheid houdt en het leuk vindt om een woord steeds langer te maken. In Wordfly is dat Letterrooster: 4×4 letters, 90 seconden en woorden van minstens drie letters. Hoe je daar meer punten haalt, lees je in Letterraster: zo scoor je meer in 90 seconden.

Woorden leggen: Scrabble, Wordfeud en tegelspellen

In deze familie leg je met lettertegels woorden op een bord, waarbij zeldzame letters en bonusvakjes meer punten opleveren. Scrabble is het klassieke bordspel; Wordfeud is de bekende app waarin je om de beurt tegen iemand anders speelt. Er zijn ook varianten die je alleen speelt, met een doel per level.

Past bij: wie graag vooruitdenkt en met punten rekent. In Wordfly is dat Tegelbord: je legt woorden met de letters op je rekje en haalt in een beperkt aantal beurten de doelscore van elk level, met 3 wissels per level en tot 3 sterren. Er zijn 400 levels in 40 hoofdstukken.

Kruiswoordraadsel, doorloper, cryptogram: invullen bij omschrijvingen

Dit is de grootste familie in kranten en puzzelbladen, en hier zitten ook de meeste Nederlandse namen. Kruiswoordraadsel en kruiswoordpuzzel worden allebei gebruikt, ook door elkaar. Daarnaast heb je:

• Doorloper: een kruiswoordraadsel zonder zwarte vakjes. De woorden lopen door, en je moet zelf zien waar het ene woord ophoudt en het volgende begint.
• Zweedse puzzel: de omschrijvingen staan in het diagram zelf, kort en krachtig, met een pijltje naar waar het antwoord moet komen.
• Filippine: de antwoorden komen onder elkaar te staan, en de letters in één gemarkeerde kolom vormen samen het oplossingswoord.
• Cryptogram: elke omschrijving is een woordgrap met een dubbele bodem. Een voorbeeld: bij de omschrijving ‘Heeft altijd een punt’ (7) denk je eerst aan iemand die gelijk heeft, maar het antwoord is POTLOOD. Let op: in het Engels is een cryptogram een geheimschrift waarin elke letter door een andere is vervangen. In Nederlandse puzzelbladen ken je iets vergelijkbaars als de cijfercode, waarin elk cijfer voor een letter staat.

Past bij: wie van taal en algemene kennis houdt en de tijd neemt. Wordfly heeft geen modus in deze familie.

Eén woord raden: Wordle, Lingo en galgje

Galgje is de oervorm: raad letter voor letter een woord voordat het poppetje aan de galg hangt. Het tv-spel Lingo werkt met hetzelfde idee: je raadt een heel woord en ziet welke letters op de goede plek staan en welke ergens anders horen. Wordle bracht datzelfde idee naar je telefoon, met één woord per dag. In het Nederlands speel je het bijvoorbeeld als Woordel. Welke dagelijkse varianten er zijn, staat in dagelijkse woordspellen in het Nederlands.

Past bij: wie een kort, vast moment per dag wil. Wordfly heeft geen raad-het-woordmodus.

Woorden groeperen: de verbandpuzzel

De jongste familie. Je krijgt zestien woorden en zoekt vier groepen van vier die iets gemeen hebben: een betekenis, een woord dat ervoor of erachter past, of een verborgen woord. In het Engels heet het Connections; in Nederland kennen de meeste mensen het idee van de puzzelronde in De Slimste Mens, in Vlaanderen van De Slimste Mens ter Wereld. Dat is ook echt een regionaal verschil: hetzelfde tv-programma heeft aan weerskanten van de grens een andere naam.

Past bij: wie van woordgrappen en dubbele betekenissen houdt. In Wordfly is dat Groepen: 16 woorden, 4 groepen van vier, maximaal 4 fouten, met een dagelijkse Groepen-puzzel. Tips staan in Connections in het Nederlands: zo los je verbandpuzzels op.

Woordladder en woordketting: van woord naar woord

Bij een woordladder verander je steeds één letter tot je van het ene woord bij het andere bent: van BOOM via BOOT en BOET naar ROET. Een woordketting of woordenslang kun je zonder papier spelen: het volgende woord begint met de laatste letter van het vorige, of vormt samen met het vorige woord een samenstelling. Ideaal voor op de achterbank.

Past bij: gezinnen, klassen en lange autoritten. Wordfly heeft geen modus in deze familie.

Welke soort past bij jou?

Wil je rust, kies dan een woordzoeker of een kruiswoordraadsel. Wil je snelheid, dan een letterraster. Wil je een kort dagelijks moment, dan een raad-het-woordspel of een verbandpuzzel. En wil je tegen iemand spelen, dan een tegelspel als Wordfeud. Kies je een app, dan helpt de checklist voor een gratis woordspel-app. Speel je vaak zonder bereik, lees dan woordspelletjes zonder internet op je iPhone.

Wordfly, onze woordspel-app voor iPhone, heeft vier van deze families in één app: Groepen, Letterrooster, Tegelbord en Woordval, allemaal in het Nederlands en allemaal ook zonder internet te spelen.

Wordfly: Woordspel & Puzzels

Vier soorten woordspel in één app: Groepen, Letterrooster, Tegelbord en Woordval. Gratis voor iPhone, met advertenties, geen account nodig.

Over het spel →

Veelgestelde vragen