Korte woorden die scoren: de lijst van drie letters
6 min lezen
Kort antwoord: leer de woorden van drie letters met een Q, een X of een Y erin. Een doorsnee woord van drie letters is in het Nederlands 5 punten waard, maar er zijn er 41 die 10 of meer halen — en juist die maken van een rekje dat kansloos lijkt alsnog punten. Op woorden zonder klinker hoef je bij ons niet te rekenen; ook dat is handig om te weten.
Waarom je juist de korte woorden zou leren
Elk woordspel beloont lange woorden, dus het advies is altijd hetzelfde: zoek iets langers. Dat klopt, en je hebt er niets aan op het moment dat je naar een bord staart waar niets langs komt. Het verschil tussen spelers zit aan de onderkant — bij de woorden die je altijd kunt leggen.
Daarom is een lijst het leren waard. In de Nederlandse woordenlijst van Wordfly staan 1.036 woorden van drie letters, waarvan er 898 op de lijst met gewone woorden staan. Zo'n gewoon woord van drie letters is gemiddeld 5 punten waard: MAN, KIP, OMA en DUS leveren er allemaal 5 op, KAT en DAG 4. Maar 41 ervan halen 10 of meer, altijd dankzij één zeldzame letter. Die 41 zijn de lijst. De rest ken je al.
Welke letters in het Nederlands duur zijn
De puntenwaarde van een letter volgt hoe vaak hij in de taal voorkomt, en dat pakt in het Nederlands anders uit dan in het Engels. De Q is met 10 punten veruit de duurste, daarna komen de X en de Y met 8. De Z en de J zijn bij ons juist goedkoop — 5 punten — omdat wij ze de hele dag gebruiken in zijn, zo, ja en je. De V, de F en de W staan op 4, en de klinkers kosten allemaal 1.
De Y is het opvallendst. Die is duur omdat het Nederlands hem nauwelijks nodig heeft: waar andere talen een y schrijven, schrijven wij ij. Het gevolg is dat bijna elk woord van drie letters met een Y een leenwoord is — en dat ze daardoor bijna allemaal 10 punten of meer opleveren.
| Letter | Punten | Woorden die het onthouden waard zijn |
|---|---|---|
| Q | 10 | COQ 14 · QUA 13 · QUE 13 · QUO 13 — meer zijn er niet |
| X | 8 | FAX 13 · FIX 13 · WAX 13 · BOX 12 · MIX 12 · SAX 10 |
| Y | 8 | BYE 12 · GYM 12 · YUP 12 · TYP 11 · YEN 10 · YIN 10 |
| Z | 5 | FEZ 10 · ZAK 8 · ZIP 8 · ZUS 8 · ZOU 8 · ZEE 7 · ZIN 7 |
| J | 5 | JUF 11 · JAM 9 · JOB 9 · JUK 9 · JUS 8 · JAS 7 · JAT 7 |
| W | 4 | WAX 13 · WOW 9 · DUW 8 · WEB 8 · RUW 7 · WOK 7 · WEK 7 |
| F | 4 | FAX 13 · FIX 13 · JUF 11 · FEZ 10 · MUF 9 · BOF 8 · HOF 8 |
Lees die tabel een week lang elke dag een keer en je hebt het hele voordeel binnen. Het zijn gewone woorden — WAX, FIX, JUF, ZAK, DUW — en juist daarom kijk je eroverheen: je oog zoekt iets slims, terwijl de punten in een doodgewoon woord liggen.
Woorden zonder klinker
Het bord dat een verder goede ronde verpest, is het bord zonder klinkers. In het Engels bestaat daar een aardige noodlijst voor; in het Nederlands moeten we je teleurstellen, en dat is op zichzelf nuttig om te weten. Van de 98 woorden van drie tot vijf letters zonder klinker in onze lijst is bijna alles een afkorting — BTW, PVC, DVD, GPS, SMS, MKB. Echte woorden zijn er drie, en het zijn geluiden: BRR, PST en MMM.
Wat wél werkt, is de Y als klinker inzetten. Die lijst telt twaalf woorden van drie tot vijf letters, en er zit één juweel bij: LYNX is 18 punten, in vier letters. Daarnaast zijn er GYM (12), TYP (11), DRY (11) en TRY (10). Alle vijf horen ze bij het Tegelbord, niet bij het letterrooster.
Q zonder U
Een Q zonder U voelt als een dode letter, en in het Nederlands is dat eerlijk gezegd ook zo: onze lijst kent er precies twee van zes letters of korter, COQ (14) en QAT (12), en alleen coq is bij de meeste mensen bekend, uit coq au vin. Er valt dus weinig te leren, en de praktische conclusie is de omgekeerde: ga op zoek naar de U.
Dat is een kwestie voor het Tegelbord, want daar komt de Q uit de tegelzak. Zonder U is die 10 punten vooral een tegel om te wisselen, en daar heb je er 3 van per level; ligt er wél een U, dan zijn QUA, QUE en QUO je realistische kandidaten — 13 punten elk, voor drie letters. In Letterrooster speelt het niet: op de dobbelstenen staat geen Q.
Woorden van twee letters: het hangt van de modus af
Over woorden van twee letters wordt in woordspelland het meest geruzied, en dat komt doordat de regel per spel verschilt en niet per woordenboek. In Wordfly zijn allebei de antwoorden tegelijk waar. Het Tegelbord, waar je woorden legt met een rekje tegels, accepteert elk woord uit de lijst, dus ook de 145 woorden van twee letters. Het Letterrooster accepteert ze niet: daar zijn drie letters het minimum.
De duurste zijn EX (9) en YO (9); daarna komt een rijtje afkortingen dat gewoon meetelt — WC, CV, BV en DJ, 7 elk — en dan BH, JA, ZE, ZO en UW met 6. Daaronder wordt het snel goedkoop: IK, NU en OP zijn er 3 waard, AL, AS, EN en IS ieder 2. Geen scorewoorden, maar wel de tegels waar je op het rekje vanaf komt.
Kijk dus eerst welke modus je speelt: een lijst die je voor het verkeerde spel hebt geleerd, is niet meer dan weetjes.
Zo leer je ze echt
- Leer per letter, niet alfabetisch. Eerst alle X-woorden, dan alle J-woorden: je hoofd zet ze zo naast het probleem dat ze oplossen.
- Vijf tegelijk. Neem de rij met de X uit de tabel hierboven, gebruik hem een week en pak daarna de J.
- Zeg ze hardop als je ze vindt. Een uitgesproken woord komt sneller terug dan een woord dat je alleen hebt gelezen.
- Leer meteen de -en-vorm erbij. Van onze dure korte woorden zijn er een paar ook gewoon werkwoord, en dat is waar ze pas echt betalen: FAXEN en WAXEN zijn 15 punten, FIXEN 15, MIXEN en BOXEN 14. In Letterrooster doet dezelfde truc het met de letters die daar wél liggen: DUW is 8 punten, DUWEN 10 — en omdat dat vijf letters zijn, gaat daar de vermenigvuldiger ×3 overheen, dus 30.
- Kijk naar wat er vóór past. Een letter ervoor is de goedkoopste verlenging die er is: AS wordt KAS of BAS, OF wordt HOF, EN wordt PEN. Hoe je dat systematisch aanpakt, staat in letterraster: zo scoor je meer in 90 seconden.
En nee, dit is geen valsspelen: woorden kennen is hoe deze spellen bedoeld zijn. De oplossing van de puzzel van vandaag opzoeken is iets heel anders, en die publiceren wij nooit. Welke soorten woordspellen er zijn en hoe ze in het Nederlands heten, staat in soorten woordspellen.
Wordfly: Woordspel & Puzzels
Vier woordspellen om op te oefenen, waaronder Letterrooster tegen de klok en het Tegelbord met lettertegels. Gratis voor iPhone, geen account nodig, werkt offline.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de beste woorden van drie letters in een woordspel?
De woorden met een zeldzame letter erin. In de Nederlandse lijst van Wordfly is een gewoon woord van drie letters gemiddeld 5 punten waard, terwijl COQ er 14 oplevert, QUA, QUO, FAX, FIX en WAX 13, en BOX, MIX, BYE, GYM en YUP 12. Maar 41 gewone woorden van drie letters halen 10 of meer, dus die korte lijst leren levert meer op dan honderd gewone woorden erbij.
Zijn er Nederlandse woorden zonder klinker?
Nauwelijks. Van de 98 woorden van drie tot vijf letters zonder klinker in de lijst van Wordfly is bijna alles een afkorting: btw, pvc, dvd, gps, sms, mkb. Echte woorden zijn de geluiden brr, pst en mmm. Wil je zonder a, e, i, o of u uit de voeten, dan moet je de y als klinker gebruiken: lynx is met 18 punten de mooiste, daarna komen gym, typ en dry.
Welke Nederlandse woorden hebben een q zonder u?
In de woordenlijst van Wordfly staan er maar twee korte: coq (14 punten) en qat (12). Praktischer is het om bij een q juist naar een u te zoeken, want dan liggen qua, que en quo klaar, elk 13 punten voor drie letters. In Letterrooster speelt het niet, want op de dobbelstenen staat geen q: dit is een Tegelbord-vraag.
Tellen woorden van twee letters mee?
Dat hangt van de spelmodus af. Het Tegelbord in Wordfly accepteert elk woord uit de lijst, dus ook de 145 woorden van twee letters: ex en yo zijn er 9 waard, wc, cv, bv en dj 7 en bh, ja, ze en zo 6. Letterrooster accepteert ze niet, want daar moet een woord minstens drie letters hebben.
Is woorden uit je hoofd leren valsspelen?
Nee. Zo zijn deze spellen bedoeld, en het is het verschil tussen een gelegenheidsspeler en een goede speler. De antwoorden van de puzzel van vandaag opzoeken is iets anders, en die publiceren wij nooit.